W nadchodzącym roku gospodarczym 1943/44 przygotowano nowy system premiowania kontyngentów dostarczanych przez rolników. Diametralne zmiany umożliwiły rolnikom pozyskanie wszystkich reglamentowanych artykułów. W poprzednich latach do każdego płodu rolnego przypisane były określone produkty co powodowało ograniczenie w dostępności określonych materiałów.

 Tabela przedstawiająca ilość punktów premiowych, które przysługiwały rolnikowi za dostarczenie określonej ilości płodów rolnych

Zmiany dotyczyły również dokumentów z kuponami premiowymi, które rolnik otrzymywał w poprzednich latach. Zastąpiono je emisją znaczków Prämienmarke, na których widniała odpowiednia ilość punktów premiowych, wraz z przypisaną do nich wartością. Punkty za dostarczony kontyngent rolnik mógł wymienić na siedem reglamentowanych towarów, takich jak: żelazo i artykuły metalowe, mydło i środki piorące, skóra i wyroby skórzane, tekstylia, papierosy, wódka i wyroby alkoholowe, artykuły gospodarstwa domowego. Polityka wprowadzona przez okupanta nakazywała wydawanie rolnikom bonów na tekstylia, papierosy oraz wódkę w ilości podwójnej. Było to celowe działanie ze strony okupanta. Jak powszechnie wiadomo, naród sterowany za pomocą wódki jest o wiele łatwiej kontrolować.

Emisja znaczków obejmowała sześć wartości: 1, 2, 5, 10, 20 oraz 50 punktów. Bony wydano w trzech różnych wymiarach: 24x18mm (1 i 2 punkty), 35x26mm (5 i 10 punktów) oraz 46x34mm (20 i 50 punktów). W tle znaczków umieszczono wyobrażenia reglamentowanych produktów. Chociaż na początku zakładano wydanie kuponów w języku polskim i niemieckim, zaniechano tej czynności. Ostatecznie emisja objęła jedynie wariant niemieckojęzyczny. Kupony premiowe oznaczono numerami, które przypisane były do odpowiedniego dystryktu oraz powiatu, na terenie którego mogły być realizowane.

ZNACZKI O NOMINALE 1 PUNKT

ZNACZKI O NOMINALE 2 PUNKTY

ZNACZKI O NOMINALE 5 PUNKTÓW

ZNACZKI O NOMINALE 10 PUNKTÓW

ZNACZKI O NOMINALE 20 PUNKTÓW

 ZNACZKI O NOMINALE 50 PUNKTÓW

Niektóre znaczki opatrzono specjalnymi napisami (np. Hrubieszów), literami (np. „W” – Warszawa oraz symbolami (w postaci gwiazdy). Z pewnością służyło to do szybszego rozpoznania dystryktu, w którym został wydany znaczek punktowy. W powiecie ziemskim krakowskim wydano bony o nominale 1 i 2 punktów w zmienionych kolorach, kolejno w czerwonym oraz ciemnozielonym. Znane są również bony wydane w poszczególnych powiatach na len, konopie oraz wełnę.

Znaczek o nominale 5 punktów z dodatkowym nadrukiem w postaci gwiazdy

—————————————————————————————————————————————————————————————–

Bibliografia:

Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, Gazeta Ścienna „Nowiny” dla polskiej wsi, sierpień 1943, nr 65

J. Koziczyński, Banknoty polskie – Polish paper money: kolekcja Lucow, tom IV 1939-45, Semafic, Warszawa 2008

J. Zaborowski, W. Ługowski, Katalog znaków opłat fiskalnych revenue na ziemiach polskich, wydanie II, Leszno 2006

M. Boschniak, J. Olenski, M. Schweizer, Generalgouvernement 1939 – 1945, Premium Stamps, Iron Stamps and Benefit Stamps for Clithing in the Generalgouvernement 1939-45, Morgana Edition, Berlin 2012